POLONISTYKA NA UNIWERSYTECIE LWOWSKIM



POLONISTYKA NA UNIWERSYTECIE LWOWSKIM

 

HISTORIA

 

Polonistyka lwowska jest jednocześnie bardzo stara i bardzo młoda.

Rozporządzenie o otwarciu na Uniwersytecie we Lwowie Katedry Historii Języka i Literatury Polskiej podpisał w listopadzie 1817 roku cesarz Austrii Franciszek I. W rzeczywistości rozpoczęła ona funkcjonowanie dopiero od stycznia 1826 roku, kiedy na stanowisko profesora Katedry został mianowany Mikołaj Michalewicz – wcześniej bowiem nie zatwierdzono na to stanowisko żadnego kandydata. Od tego właśnie czasu zaczyna działać polonistyka na Uniwersytecie austriackim, a później polskim.

Po II wojnie światowej na ukraińskim Uniwersytecie Lwowskim filologia polska – wówczas już jako filologia obca – rozwijała się w ramach slawistyki.

1 kwietnia 2004 roku na Narodowym Uniwersytecie Lwowskim im. Iwana Franki utworzono Katedrę Filologii Polskiej.

Zatem dzieje katedr polonistycznych na Uniwersytecie Lwowskim liczą sobie już prawie dwieście lat, ale historia ukraińskiej katedry polonistycznej, oddzielnej od slawistyki, rozpoczyna się dopiero od 2004 roku.

 

DYDAKTYKA

 

W pierwszych latach funkcjonowania na Uniwersytecie Lwowskim filologii polskiej jako obcej w ramach slawistyki rekrutacja do grup polonistycznych odbywała się mniej więcej co dwa lata w liczbie od 5 do 12 studentów, później około 8–15, ale też nie co roku. W 1992 roku wprowadzono rekrutację coroczną.

Od 2004 – roku utworzenia osobnej katedry – na kierunek „filologia polska” przyjmowanych jest corocznie już około 40 studentów.

Od 2010 roku oprócz studiów dziennych funkcjonują także studia zaoczne.

W czasie studiów uniwersyteckich studenci polonistyki lwowskiej zdobywają równolegle specjalność „filologia ukraińska”, którą mają wpisaną na dyplomie ukończenia studiów obok specjalności „filologia polska”. Przez cztery lata trwają studia licencjackie i przez jeden rok – studia magisterskie (w najbliższym czasie planowane jest zwiększenie czasu trwania studiów magisterskich do dwóch lat).

Filologia polska jest wykładana studentom jako obca.

Zdecydowana większość dzisiejszych studentów polonistyki lwowskiej to osoby narodowości ukraińskiej (sporadycznie tylko na studia przychodzą Polacy, najczęściej to osoby, które ukończyły jedną z dwóch szkół lwowskich – nr 10 i nr 24 – z polskim językiem nauczania).

Studenci pierwszego roku polonistyki lwowskiej zaczynają naukę języka polskiego jako obcego „od zera”, zgłębiając następnie naukę o języku i literaturze, także o polskiej historii i kulturze. Nieliczni spośród studentów pierwszego roku studiów mają pewną – najczęściej bierną – znajomość języka polskiego (są z nim osłuchani, z reguły go rozumieją, jeśli chodzi o konteksty komunikacji codziennej), niektórzy tylko mogą mówić (czytać, pisać). Spora część z nich nigdy wcześniej nie miała żadnego kontaktu z polszczyzną.

 

  Nauczanie języka polskiego

  Przez pierwsze trzy semestry studiów (352 godziny) trwa tak zwany cykl gramatyczno-leksykalno-komunikacyjny. W trzecim semestrze do tego cyklu dodanych jest 36 godzin ortografii i 18 godzin wykładowych o podstawach leksykografii. Począwszy od czwartego semestru i kończąc na ósmym, odbywają się zajęcia z dyscyplin językoznawczych (339 godzin): morfologii, fonetyki i fonologii, składni, leksykologii. Dyscyplinom językoznawczym towarzyszą nadal zajęcia leksykalno-komunikacyjne, ale w bardzo małym zakresie godzin lekcyjnych (tylko 87), których brak jest związany ze zdobywaniem przez studentów równoległej specjalności „filologia ukraińska”. Dokładną liczbę godzin w ramach dyscypliny „Współczesny język polski” (rok akademicki 2011/2012) na studiach licencjackich zob. w Tabeli 1 (w roku akademickim 2012/2013 planowne jest nieznaczne zwiększenie liczby godzin na IV roku studiów).

Tabela 1

Współczesny język polski

(studia licencjackie, program roku akademickiego 2011/2012)

 

rok

studio

semestr

dyscyplina

wykłady

ćwiczenia

łącznie

 

forma

kontroli

 

I

1.

praktyczna nauka jpjo

 

144

144

zaliczenie

2.

praktyczna nauka jpjo

 

136

136

egzamin

 

1.

ortografia,

podstawy leksykografii

(typy słowników)

18

18

18

 

36

18

egzamin

II

 

 

praktyczna nauka jpjo

 

72

72

 

2.

morfologia

34

 

34

68

egzamin

 

 

praktyczna nauka jpjo

(ze szczególnym uwzględnieniem etykiety językowej)

 

34

 

34

 

 

 

 

III

1.

morfologia

(ze słowotwórstwem)

36

36

 

72

egzamin

praktyczna nauka jpjo

 

18

 

18

2.

fonetyka i fonologia

34

17

 

51

zaliczenie

 

 

praktyczna nauka jpjo

 

17

 

17

 

 

 

1.

składnia

36

18

54

zaliczenie

IV

 

leksykologia

36

18

54

 

 

praktyczna nauka jpjo

 

18

18

 

 

2.

składnia

20

 

20

40

egzamin

 

Oprócz  tego program zawiera:

  • seminaria językoznawcze:

„Język polski w słownikach” – III rok, 1. semestr – 18 godz. wykł.

 „Frazeologia” – IV rok, 1. semestr – 18 godz. wykł.

„Metodyka nauczania języka polskiego jako obcego” – IV rok , 2. semestr – 40 godz. wykł.

  • inne przedmioty, związane z uczeniem się języka polskiego:

„Gramatyka historyczna języka polskiego” – II rok, 1.-2. semestr, 70 godz. wykł., 35 godz. ćw.

„Historia języka polskiego” – IV rok, 1. semestr, 30 godz. wykł., 6 godz. ćw.

„Gramatyka porównawcza języków słowiańskich” – IV rok, 2. semestr, 20 godz. wykł., 20 godz. ćw.

„Teoria i praktyka przekładu” – III rok, 1.-2. semestr, 70 godz. wykł., 35 godz. ćw.

 

       Nauczanie literatury polskiej

       Nauczanie historii literatury polskiej tradycyjnie odbywa się w układzie chronologicznym: średniowiecze, Renesans, barok, Oświecenie, romantyzm, pozytywizm, Młoda Polska, dwudziestolecie międzywojenne. Systematyczne zajęcia z „Historii literatury polskiej” poprzedza krótki kurs „Wprowadzenie do literatury polskiej”, w ramach którego studenci zapoznają się z podstawowymi cechami i dziełami literatury różnych epok, w tym także literatury współczesnej.

       Każde zagadnienie prezentowane bywa na zajęciach w wymiarze trójwektorowym poprzez:

– przypomnienie głównych tendencji europejskich określonej epoki (które do pewnego stopnia są studentom znane);

– wykład na temat określonego czasu w kulturze i literaturze polskiej z przedstawieniem polskich osobliwości oraz nakreśleniem tła historycznego, a także społecznych i obyczajowych realiów epoki (novum dla studentów);

– powiązanie dopiero co poznanych treści i faktów dotyczących literatury i kultury polskiej z podobnymi czy też współzależnymi zjawiskami w literaturze i kulturze ukraińskiej.

Podejście takie pozwala, wysuwając na pierwszy plan materiał polski, integrować go z wcześniej zdobytą wiedzą ogólną studentów.

       Nauczanie literatury polskiej w układzie chronologicznym powoduje pewne problemy. Na pierwszym roku studiów słaba znajomość języka polskiego sprawia studentom trudności podczas czytania tekstów literatury staropolskiej i podręczników. Częściowo problem rozumienia przez studentów literatury staropolskiej rozstrzyga możliwość korzystania z antologii do nauczania literatury polskiej. Antologie te, specjalnie przygotowane dla studentów, obejmują życiorysy pisarzy polskich w języku ukraińskim oraz teksty wybranych utworów literackich w języku polskim z wyjaśniającymi przypisami. Teksty średniowieczne są czytane i komentowane przez wykładowcę w czasie zajęć, zadaniem studentów jest dokładne przypatrzenie się tekstom w celu jak najlepszego ich zrozumienia. Utwory okresu Renesansu, zwłaszcza pieśni i fraszki Jana Kochanowskiego, jak i, oczywiście, teksty późniejszych epok, studenci są już w stanie czytać samodzielnie.

       Lista lektur na polonistyce lwowskiej zasadniczo nie odbiega od tradycyjnego kanonu utworów literatury polskiej. Ze względu jednak na poziom przygotowania merytorycznego studentów (w szkole średniej bowiem literatury tej wcale się nie uczyli) oraz z powodu małej liczby godzin przeznaczonych na nauczanie literatury polskiej, jest ona znacznie skrócona.

       Liczba godzin przeznaczonych na nauczanie literatury polskiej:

„Wprowadzenie do historii literatury polskiej” – I rok, 1. semestr – 18 godz. wykł.

„Historia literatury polskiej”:

I rok (2. semestr) – 17 godz. wykł. i 17 godz. prakt.

II rok – 35 godz. wykł. i 35 godz. prakt.

III rok – 35 godz. wykł. i 35 godz. prakt.

IV rok – 28 godz. wykł. i 28 godz. prakt.

       Ograniczona liczba godzin, przeznaczonych na naukę literatury polskiej, zmusza do intensyfikacji procesu dydaktycznego, polegającej na skupieniu uwagi na tzw. „figurach długiego trwania”, czyli na postaciach najważniejszych pisarzy oraz na ich najbardziej znanych utworach. Intensyfikacji sprzyja również łączenie różnych form metodycznych na jednych zajęciach: wykładu akademickiego i zajęć praktycznych. Wtedy na przykład studenci słuchają wykładu i uczestniczą w czytaniu oraz analizie poszczególnych utworów literackich, co z kolei sprzyja łatwiejszemu odbiorowi tekstów literackich, których samodzielne zrozumienie  jest dla studentów za trudne.

 

Inne przedmioty polonistyczne

  • proseminaria (omawia się problemy związane z pisaniem przez studentów własnych prac naukowych w zakresie polskiego językoznawstwa i literaturoznawstwa):

70 godz. ćw. – II rok

70 godz. ćw. – III rok

38 godz. ćw. – IV rok

  • niefilologiczne dyscypliny polonistyczne:

„Folklor polski” – I rok, 1. semestr, 18 godz. wykł., 18 godz. ćw.

„Historia kultury Polski” – I rok, 2. semestr, 28 godz. wykł., 6 godz. ćw.

„Historia Polski” – II rok, 2. semestr, 17 godz. wykł., 17 godz. ćw.

 

Na studiach magisterskich (V rok) – na niniejszym etapie przejściowym od studiów rocznych do dwuletnich – zakres dyscyplin polonistycznych jest bardzo ograniczony:

„Kultura języka polskiego” – 18 godz. wykł., 18 godz. ćw.

„Przekład” – 9 godz. wykł., 9 godz. ćw.

„Metodyka nauczania języka polskiegi jako obcego” – 18 godz. wykł., 18 godz. ćw.

„Postmodernizm polski” – 18 godz. wykł, 18 godz. prakt.

„Seminarium magisterskie” – 28 godz. ćw.

 

Działalność dydaktyczna Katedry Filologii Polskiej nie ogranicza się do kształcenia polonistów. Wykładowcy prowadzą zajęcia z praktycznej nauki języka polskiego ze studentami wydziałów: stosunków międzynarodowych, dziennikarstwa, historii, geografii. Co roku na Uniwersytecie Lwowskim języka polskiego uczy się około pół tysiąca osób.

 Zainteresowanie nauką języka polskiego na Uniwersytecie ciągle wzrasta. W ostatnich latach właśnie polonistyka staje się tym kierunkiem na Wydziale Filologicznym (obejmującym, oprócz filologii polskiej, filologie: ukraińską, rosyjską, słowiańską (języki zachodnio- i południowosłowiańskie), orientalistykę (języki: arabski, perski, japoński) oraz folklorystykę), na który zgłasza się największa liczba kandydatów na jedno miejsce.

 

KADRA

 

Pracownicy etatowi Katedry Filologii Polskiej na Narodowym Uniwersytecie Lwowskim im. Iwana Franki (w 2011/2012 roku akademickim):

doc. dr Ałła Krawczuk – kierownik katedry

doc. dr Ostap Sływynskyj

doc. dr Chrystyna Stelmach

dr Iryna Frys

dr Jerzy Kowalewski – lektor języka polskiego

st. wykł. Jewhenija Czyrwa

mgr Julija Dilna

mgr Julija Sahata

mgr Oksana Ohoriłko

mgr Oksana Łozynska

mgr Łesia Korol

mgr Łesia Biłeńka-Swystowycz

mgr Wasyl Chimiak

 

NAUKA

 

Zainteresowania naukowe pracowników oraz doktorantów katedry:

      Literaturoznawstwo

 

      Ostap Sływynskyj. Zainteresowania naukowe dotyczą przede wszystkim polskiej poezji międzywojennej i powojennej, jej kontekstów słowiańskich i europejskich, antropologii literatury, problemów podmiotu literackiego oraz jego transformacji, komunikatywnych aspektów tekstu literackiego, zwłaszcza problemów milczenia, przemilczenia, negatywności. W polu zainteresowań znajdują się także zagadnienia translatologiczne, problem kanonu przekładowego, nieprzekładalności, mechanizmów recepcji tłumaczenia w kulturze docelowej. Najważniejsze publikacje: Milczenie jako Inność, [w:] Przegląd Humanistyczny, 2004, nr 2 (383), s. 53–63; Źródła i metamorfozy poetyki personizmu: szkoła nowojorska – polski o’haryzm – poezja ukraińska XXI wieku, [w:] Postscriptum Polonistyczne, 2009, nr 1 (3), s. 19–30; Człowiek na wygnaniu [o twórczości Czesława Miłosza], [w:] Radar, 2011, nr 1 (3), s. 22–25.

 

      Iryna Frys. Zainteresowania naukowe i badawcze obejmują literaturę polską i ukraińską pierwszej połowy XX wieku, dialog polsko-ukraiński, procesy mitologizacji w literaturze, neomitologizm, problemy tożsamości, graniczności oraz kobiecości w literaturze. Wiele publikacji naukowych jest związanych z analizą zjawiska neomitologizmu w literaturach słowiańskich, np.: Діалектика злочину і кари, короля і ката в романах польського письменника Тадеуша Новака, [w:] Świat Słowian w języku i kulturze, t. VI, Literaturoznawstwo, red. E. Komorowska, Szczecin 2005, s. 58–61; Wrzos – alegoria straconego losu wiejskiej dziewczyny (na podstawie powieści “Wrzos” Marii Rodziewiczówny), [w:] Kresowianki. Krąg pisarek heroicznych, red. K. Stępnik, M. Gabryś, Lublin 2006, s. 129–134; “Dziki Wschód” – Ukraina w oczach cudzoziemki (na podstawie powieści “Imię twoje” Marii Nurowskiej), [w:] Język, kultura i świat roślin. Księga Pamiątkowa ofiarowana Profesor Halinie Chodurskiej, red. E. Komorowska, D. Stanulewicz, Szczecin 2010, s. 75–79.

 

      Chrystyna Stelmach. Zainteresowania naukowe dotyczą problematyki z zakresu gender studies, zwłaszcza tematyki gender w kulturze i literaturze, współczesnej polskiej prozy kobiecej, literatury feministycznej. Praca na stanowisku wykładowcy literatury polskiej spowodowała też zainteresowania naukowe problemami metodyki nauczania literatury polskiej w środowisku obcokrajowców (Ukraińców). Charakter warsztatów naukowych mają także badania w zakresie tłumaczenia literatury pięknej.

 

      Jarosław Nachlik (doktorant, wykładowca na Politechnice Lwowskiej). Specjalizuje się w tematyce badań komparatystycznych, interesuje się rozwojem literatury polskiej i ukraińskiej początku XX w., filozoficznym, kulturalnym oraz tradycyjnie folklorystycznym podłożem modernizmu. W obrębie zainteresowań zawodowych leżą kwestie dydaktyczne językoznawstwa ogólnego, wykorzystywania możliwości komputera w językoznawstwie stosowanym. Interesuje się metodologią utrwalania materiałów archiwalnych na nośnikach elektronicznych. Jest autorem szeregu artykułów poświęconych toposowi duszy w poezji modernistycznej, np.: Topos duszy w ujęciu poetów Młodej Muzy i Młodej Polski: wspólna tradycja modernistyczna a specyfika narodowa, [w:] Galicyjskie spotkania, red. U. Jakubowska, Przemyśl 2009, s. 43–55; „Dusza z tych pęt wyrwana”: Діалектика душі / тіла в поезії Антонія Лянґе, [w:] Проблеми словянознавства, nr 59, Lwów 2010, s. 135–142; Топос душі і пошуки абсолюту в польській та українській поезії раннього модернізму, [w:] Київські полоністичні студії, t. XVІІІ, Kijów 2011, s. 206–213.

 

      Ołesia Nachlik (doktorantka). Specjalizuje się w tematyce estetyki receptywnej i dialogu międzykulturowego. Szczególnie interesuje się problematyką ukraińskiego kanonu współczesnej literatury polskiej, rozwojem literatury polskiej i ukraińskiej XX wieku. Zajmuje się kwestiami identyczności kulturalnej Polski i Ukrainy, literaturą tzw. kresów wschodnich, rolą wspólnej spuścizny kulturalnej w integracji europejskiej. Podstawowa uwaga badawcza jest skupiona wokół recepcji literatury polskiej na Ukrainie. Jest autorką szeregu artykułów poświeconych zagadnieniom tej recepcji po 1991 r., np.: Miłosz i Szymborska na Ukrainie. Z zagadnień recepcji twórczości, [w:] Literatura polska w świecie. W kręgu znawców, red. R. Cudak, Katowice 2007, s. 151–164; Tworzenie Europy: ukraińsko-polski dialog międzykulturowy, [w:] Postscriptum Polonistyczne, 2009, nr 1 (3), s. 45–60; Польська література на сторінках незалежного культурологічного часопису «Ї» [w:] Київські полоністичні студії, t. XVІІІ, Kijów 2011, s. 357–362.

 

      Językoznawstwo

 

      Ałła Krawczuk. Zainteresowania naukowe dotyczą gramatyki porównawczej języka polskiego i ukraińskiego, polskiej frazeologii, zwłaszcza onomastycznej, polsko-ukraińskiej semantyki leksykalnej i frazeologicznej, etykiety językowej Polaków i Ukraińców, polszczyzny realizowanej przez Polaków zamieszkałych na Ukrainie. Wiele publikacji naukowych jest związanych z glottodydaktyką – nauczaniem języka polskiego w środowisku osób ukraińskojęzycznych, np.: Kłopoty z opanowaniem polskiej rekcji w procesie nauczania Ukraińców sprawności pisania, [w:] Rozwijanie i testowanie biegłości w języku polskim jako obcym, red. A. Seretny, E. Lipińska, Kraków 2008, s. 129140; Typowe błędy ukraińskich studentów w zakresie polskiej etykiety językowej, [w:] Slavica: Annales Instituti Slavici Universitatis Debreceniensis, Debrecen 2010–2011, z. XXXIX– XL, s. 25–32. Jest autorką kilku podręczników akademickich, m.in.: Leksykologia i kultura języka polskiego, t. 1–2, Kijów 2010; Польська мова – українцям. Іменна словозміна з елементами синтаксису, Lwów 2008 i ponad 60 artykułów naukowych.

 

      Jerzy Kowalewski. Zainteresowania naukowe dotyczą nauczania języka polskiego jako obcego w Polsce i poza Polską z szeroko rozumianym uwzględnieniem kultury polskiej – od tradycyjnego istnienia kultury jako tła w glottodydaktyce po opracowany przez siebie autorski program kulturowy, polegający na nauczaniu języka poprzez teksty kultury już od poziomu A1. Jest autorem kilkudziesięciu publikacji naukowych na ten temat, aktywnym uczestnikiem konferencji naukowych poświęconych glottodydaktyce polonistycznej. Zabiera głos również w sprawie kanonu kultury w glottodydaktyce, celów kształcenia polonistycznego za granicą i in. Artykuły te można znaleźć w tomach pokonferencyjnych oraz na łamach m.in. „Postscriptum Polonistycznego”, „Języków Obcych w Szkole”, „Języka. Komunikacji. Informacji”. Łączy zainteresowania naukowe z praktyczną dydaktyką języka polskiego jako obcego w środowiskach polskich na Wschodzie, na kursach językowych w Polsce i na lektoratach na Ukrainie. Całość dotychczasowych przemyśleń na temat programu kulturowego została zawarta w książce Kultura polska jako obca?, Kraków 2011. Z wcześniejszych publikacji warto wymienić: Myślę po polsku, 11 przykładowych lekcji języka polskiego dla cudzoziemców i Polaków poza granicami kraju realizowanych metodą kulturową, Drohobycz 2008, Dżerełoznawcza praktyka. Zawdannia dla studentiw napriamu pidhotowky „Fiłołogija” („Pol`s`ka mowa ta literatura”), Lwiw 2011 oraz (współautor z Martą Kowalewską) Co nas łączy... Materiały do nauczania języka polskiego na Wschodzie i studentów ze Wschodu,  Kraków 2008 i 2010.

 

      Julia Sahata. Zainteresowania naukowe dotyczą zmian ilościowych i jakościowych, które zachodzą we współczesnej polskiej frazeologii zawierającej nazwy zwierząt (frazeologiczne straty i przyrost neofrazeologizmów, modyfikacje struktury związków frazeologicznych oraz zmiany tradycyjnej treści frazeologizmów), jak również problemu uświadamiania współczesnej normy w zakresie frazeologii zwierzęcej przez studentów uczelni polskich oraz studentów polonistyki lwowskiej. Podstawowe publikacje: Типи інновацій у польській анімалістичній фразеології, [w:] Компаративні дослідження словянських мов і літератур, Київ 2010, c. 154–162, Польська анімалістична фразеологія в мовній свідомості студентів-полоністів Вроцлавського університету (на матеріалі анкетування), [w:] Київські полоністичні студії, т. XVIII, Київ 2011, c. 428–439.

 

      Julia Dilna. Zainteresowania naukowe koncentrują się głównie wokół frazeologii polskiej w ujęciu synchronicznym, m.in. na problemach funkcjonowania frazeologizmów w tekstach współczesnej prozy polskiej oraz zagadnieniach innowacyjności frazeologicznej. Na pograniczu badań frazeologicznych i glottodydaktycznych znajdują się prace poświęcone aspektom nauczania studentów ukraińskich frazeologii polskiej na różnych etapach przyswojenia przez nich polszczyzny. Wybrane publikacje: Funkcjonowanie innowacji frazeologicznych w utworze literackim (na materiale utworów Izabeli Sowy) [w:] Literatura, kultura i język polski w kontekstach i kontaktach światowych, red. M. Czermińska, K. Meller, P. Fliciński, Poznań 2007, s. 761–767; Frazeologia w programie studiów polonistycznych na Uniwersytecie Lwowskim oraz w materiałach egzaminów certyfikatowych z języka polskiego jako obcego [w:] Język jako obcy: problemy certyfikacji według standardów europejskich, red. J. Tambor, A. Krawczuk, O. Antoniw, Lwów 2010, s. 136–143 (współautorstwo z Julią Sahatą); Po nitce do szczęścia… Polskość a wielokulturowość, inwencja a konwencja we frazeologii polskich nagłówków prasowych (aspekt glottodydaktyczny), [w:] Tożsamość na styku kultur, red. I. Masojć, H. Sokołowska, Vilnius 2011, s. 495–506.

 

      Oksana Łozynska. Zainteresowania naukowe dotyczą głównie frazeologii, a także komunikacji niewerbalnej, lingwistyki kognitywnej, lingwistyki korpusowej, psycholingwistyki. Wybrane publikacje naukowe: Między mimiką a frazeologią. Polskie frazeologizmy kinematyczne na określenie emocji gniewu, [w:] Polonistyka bez granic, t. 2: Glottodydaktyka polonistyczna – współczesny język polski – językowy obraz świata, red. R. Nycz, W. Miodunka, T. Kunz, Kraków 2011, s. 331–340; Jak Polacy patrzą spode łba? Frazeologizm a znak mimiczny „patrzeć spode łba” w korpusach tekstów języka polskiego, [w:] Postscriptum Polonistyczne, 2009, z. 1 (3), s. 153–165. Jest także autorką kilku pomocy dydaktycznych, przeznaczonych dla Ukraińców uczących się języka polskiego jako obcego.

 

      Łesia Korol. Zainteresowania naukowe dotyczą dialektu południowokresowego, polszczyzny uczniów polskich szkół we Lwowie (głównie w zakresie gramatyki), etykiety językowej, glottodydaktyki. Podstawowe publikacje: Związki rządu w polszczyźnie uczniów polskich szkół Lwowa, [w:] Tożsamość na styku kultur, red. I. Masojć, H. Sokołowska, Vilnius 2011, s. 565572; Wielojęzyczność i kompetencja językowa uczniów polskich szkół we Lwowie (na podstawie kwestionariuszy), [w:] Polonistyka bez granic, t. 2: Glottodydaktyka  polonistyczna  –  współczesny język polski  –  językowy obraz świata, red. R. Nycz, W. Miodunka, T. Kunz, Kraków 2011, s. 363–368; Odstępstwa od normy gramatycznej w polszczyźnie młodzieży polskich szkół Lwowa i studentów polonistyki lwowskiej, [w:] W poszukiwaniu nowych rozwiązań. Dydaktyka języka polskiego jako obcego u progu XXI wieku, red. W. Miodunka, A. Seretny, Kraków 2008, s. 199–204.

 

      Oksana Ohoriłko. Zajmuje się językiem prasy polskojęzycznej na Ukrainie oraz teoretycznymi i praktycznymi zagadnieniami składni polskiej i ukraińskiej w ujęciu kontrastywnym. Interesuje się również bilingwizmem polsko-ukraińskim i polsko-rosyjskim oraz metodyką nauczania języka polskiego jako obcego. Wybrane publikacje: Poza granicami ogólnopolskiej normy. Osobliwości składni rządu i zgody w polszczyźnie Lwowa (na przykładzie tekstów prasowych), [w:] Polonistyka bez granic, t. 2: Glottodydaktyka polonistyczna – współczesny język polski – językowy obraz świata, red. R. Nycz, W. Miodunka, T. Kunz, Kraków 2011, s. 321–329; Wybrane osobliwości składniowe tekstów lwowskiej prasy polskojęzycznej. Na materiale „Gazety Lwowskiej”, [w:] Postscriptum Polonistyczne, 2009, nr 1 (3), s. 131–142.  

 

      Łesia Biłeńka-Swystowycz. Zajmuje się leksykografią, terminologią, glottodydaktyką. Autorka podręcznika Uczę się polskiego, Kijów 1998 (współautorstwo – M. Jarmoluk) i Słownika ukraińsko-polskiego i polsko-ukraińskiego, Lwów 2004 (współautorstwo – L. Horbenko, N. Zajaczkiwska).

 

      Jewhenija Czyrwa. Zainteresowania naukowe dotyczą składni polskiej na tle składni języków wschodniosłowiańskich oraz zapożyczeń w języku polskim i ukraińskim. Autorka podręcznika Język polski dla klasy 8–9, Kijów–Lwów 1990 (współautorstwo – T. Starak).

 

      Wasyl Chimiak. Interesuje się leksykografią oraz terminologią sportową. Autor podręcznika Już coś potrafię. Навчальний посібник для студентів гуманітарних факультетів, Львів 2003;

 

      Marija Zelinska (doktorantka). Zainteresowania naukowe dotyczą języka polskiego używanego przez najmłodsze pokolenie jego nosicieli na Ukrainie Zachodniej. Badania skupiają się głównie wokół kompetencji komunikacyjnej uczniów polskich szkół sobotnich i niedzielnych deklarujących pochodzenie polskie. Podstawowe publikacje: Sytuacja socjolingwistyczna uczniów pochodzenia polskiego w obwodzie lwowskim (na podstawie badań ankietowych), [w:] Tożsamość na styku kultur, red. I. Masojć, H. Sokołowska, Vilnius 2011, s. 551–564; Rola polszczyzny w życiu młodych użytkowników języka polskiego na Ukrainie Zachodniej, [w:] Język. Komunikacja. Informacja. Polityka językowa w Europie Środkowo-Wschodniej, red. I. Koutny, P. Nowak, Poznań 2011, t. 6, s. 127–134; Комунікативні невдачі в мовленні учнів польських суботньо-недільних шкіл, [w:] Мова і культура, Kijów 2010, вип. 13, т. V (141), c. 89–96.

 

      Chrystyna Nikołajczuk (doktorantka). W centrum zainteresowań naukowych znajduje się współczesna polska frazeologia, m.in. na określenie pojęć czasowych, innowacje w jej zakresie oraz analiza przez pryzmat teorii pól z uwzględnieniem trzech aspektów znaczenia (sygnifikacyjnego, denotacyjnego, konotacyjnego). Zajmuje się także zagadnieniami glottodydaktycznymi związanymi z nauczaniem polszczyzny Ukraińców. Podstawowe publikacje: Struktura temporalnego mikropola “młodość” (na materiale frazeologii polskiej); Polskie frazeologizmy temporalne w definicjach słownikowych oraz tekstach; Rola badań korpusowych w analizie polskiej frazeologii temporalnej (w druku [w języku ukraińskim]).

 

      Iryna Szewczyk (doktorantka). Zainteresowania naukowe dotyczą gramatycznej kategorii liczby rzeczowników w języku polskim i ukraińskim, zwłaszcza rzeczowników singularia tantum i pluralia tantum. Badane są m.in. konteksty, w których występują rzeczowniki singularia tantum, przybierając formę liczby mnogiej, oraz znaczenia, które te rzeczowniki uzyskują w różnych użyciach kontekstowych. Artykuły: Rzeczowniki materialne singularia tantum w języku polskim i ukraińskim; Iменники singularia tantum у словниках польської та української мов (w druku).

 

 

KONTAKTY Z INSTYTUCJAMI NAUKOWO-DYDAKTYCZNYMI W POLSCE

 

Katedra Filologii Polskiej Uniwersytetu Lwowskiego w różnych czasach bardziej lub mniej aktywnie współpracowała oraz nadal współpracuje z wielu ośrodkami naukowymi i naukowo-dydaktycznymi w Polsce, np.: Uniwersytetem Śląskim, Unwersytetem Warszawskim, Uniwersytetem Łódzkim, Uniwersytetem Jagiellońskim, Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetem Rzeszowskim, Uniwersytetem im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Katolickim Uniwersytetem Lubelskim, Uniwersytetem Gdańskim, Uniwersytetem w Białymstoku, Uniwersytetem Szczecińskim, Międzynarodową Szkołą Humanistyczną Europy Środkowo-Wschodniej (Warszawa), Towarzystwem Literackim im. Adama Mickiewicza (Oddziałem Warszawskim, Oddziałem Lubelskim), Fundacją “Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego (Grodziszcze, woj. dolnośląskie), Kolegium Europy Wschodniej (Wrocław) i in.

 

W latach 2008-2009 odbyła się pierwsza na Ukrainie edycja Podyplomowych Studiów Kwalifikacyjnych Nauczania Kultury Polskiej i Języka Polskiego jako Obcego, zorganizowana wspólnie ze Szkołą Języka i Kultury Polskiej Uniwersytetu Śląskiego. Dyplomy Uniwersytetu Śląskiego umożliwiające podjęcie pracy w zakresie glottodydaktyki uzyskało ok. 50 obywateli Ukrainy.

 

W 2011 roku, we współpracy z Instytutem Lingwistyki Stosowanej Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego zorganizowano we Lwowie konferencję naukową poświęconą problemom modernizmu polskiego i ukraińskiego.

Wspólnie ze Szkołą Języka i Kultury Polskiej Uniwersytetu Śląskiego oraz Szkołą Języka Polskiego i Kultury dla Cudzoziemców Uniwersytetu Wrocławskiego zorganizowano w kwietniu 2009 r. międzynarodową konferencję poświęconą problemom certyfikacji języka polskiego i ukraińskiego według standardów europejskich.

Wcześniej odbyły się konferencje międzynarodowe, zorganizowane we współpracy z polskimi uniwersytetami i ośrodkami naukowymi: konferencja poświęcona Wincentemu Polowi (maj 2007, UMCS, Lubelski Oddział Towarzystwa im. Adama Mickiewicza (i in. ośrodki)), sympozjum „Mickiewicz we Lwowie” (czerwiec 2006, Uniwersytet Warszawski, Warszawski Oddział Towarzystwa im. Adama Mickiewicza).

 

Naukowcy Katedry Filologii Polskiej stale biorą aktywny udział w kongresach i konferencjach międzynarodowych, organizowanych w Polsce (np. Łódź, Kraków, Wrocław, Katowice, Warszawa, Poznań, Lublin, Białystok, Szczecin, Rzeszów, Chełm). Prowadzą wykłady gościnne na uniwersytetach polskich dotyczące metodyki nauczania Ukraińców języka polskiego i innych zagadnień językoznawczych i literaturoznawczych.

Studenci lwowskiej polonistyki odbywają co roku dwutygodniowe praktyki językowe na Uniwersytecie Wrocławskim i studia semestralne na Uniwersytecie Warszawskim, uczestniczą w kursach letnich języka polskiego oferowanych przez szkoły języka polskiego dla cudzoziemców Uniwersytetów: Śląskiego, Jagiellońskiego, Wrocławskiego, Warszawskiego, im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz kursach organizowanych przez Krakowski Oddział Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”. Wiele osób studiujących polonistykę na Uniwersytecie Lwowskim, będąc studentami 3., 4. lub 5. roku, zdało egzamin państwowy i zdobyło certyfikaty znajomości języka polskiego na poziomie B2 i C2.



Instytut Filologii Polskiej
pl. Kopernika 11 45-040 Opole, Collegium Maius
tel. (48-77) 54-16-003  fax (48-77) 54-16-002
e-mail: kongres2012@uni.opole.pl

Sekretariat:
poniedziałek - piątek, godz. 9.30 - 13.30 pok. nr 203. (IIp)

dol