Polonistyka na Uniwersytecie w Lublanie



Polonistyka na Uniwersytecie w Lublanie

 

Początki lublańskiej polonistyki to rok 1947, kiedy to na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu w Lublanie w Instytucie Języków i Literatur Słowiańskich (Filozofska fakulteta, Univerza v Ljubljani, Oddelek za slovanske jezike in književnosti)otwarto lektorat języka polskiego. Pierwszym lektorem została Rozka Štefan (http://pl.wikipedia.org/wiki/Rozka_%C5%A0tefan),  która pracę tę wykonywała przez 30 lat, aż do czasu przejścia na emeryturę w  1977 r. Nie ograniczała się ona jednak do nauczania języka polskiego. Przez całe życie zajmowała się przekładami polskiej literatury na język słoweński, co docenili sami Słoweńcy, przyznając jej najwyższe wyróżnienie przyznawane tłumaczom – Nagrodę Sovreta. Rozka Štefan zmarła 18.01.2011 r.

Miejsce Rozki Štefan w roku 1977 zajął jej uczeń Nikolaj Jež (http://pl.wikipedia.org/wiki/Nikolaj_Je%C5%BE), obecnie dyrektor Instytutu Slawistyki. On także jest wybitnym tłumaczem polskiej literatury na język słoweński. Za przekłady utworów Witolda Gombrowicza i Ryszarda Kapuścińskiego otrzymał Nagrodę Sovreta, zaś za pracę na rzecz popularyzacji polskiej kultury Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył go Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi RP.

Nikolaj Jež wiele lat starał się o to, by na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu w Lublanie powstała polonistyka jako kierunek studiów, tym bardziej, że zainteresowanie studentów lektoratem języka polskiego było duże. Lektorat ten istniał w ramach Instytutu Języków i Literatur Słowiańskich. Obok rodzimego lektora słoweńskiego od 1963 roku lektorat języka polskiego wspierali lektorzy z Polski. Kolejno byli to: W. Kupiszewski (1963–1965), W. Lubaś (1965–1966), W. Łaciak (1966–1969), E. Czaplejewicz (1969–1971), K. Woźniak (1971–1976), U. Kowalska (1976–1979), Z. Adamczyk (1979–1983), B. Ostromęcka-Frączak (1983–1991), J. Sławińska (1991–1999), M. Wtorkowska (1999–2005), A. Kruszec (2005–2008). Od 2008 r. na tym stanowisku zatrudniona jest M. M. Nowakowska.

Po podziale Instytutu Języków i Literatur Słowiańskich na Instytut Słowenistyki (Oddelek za slovenistiko) i Instytut Slawistyki (Oddelek za slavistiko) lektorat języka polskiego odbywał się pod auspicjami Instytutu Slawistyki. Obok niego na podobnych zasadach funkcjonowały lektoraty z języka czeskiego, słowackiego i bułgarskiego. Lektoraty te miały charakter przedmiotów fakultatywnych, oferowanych studentom studiów slawistycznych oraz jednoprzedmiotowej słowenistyki.  

Lektorat języka polskiego pełnił różnorakie funkcje. Jego uczestnicy uczyli się nie tylko języka polskiego – zdobywali też wiedzę na temat polskiej literatury, kultury i historii. Mieli też możliwości wyjazdów do Polski na semestralne pobyty stypendialne bądź szkoły letnie. Wśród uczących się języka polskiego byli też studenci nieslawiści i niesłoweniści, studenci-obcokrajowcy, przebywający na Wydziale Filozoficznym w Lublanie w ramach różnych międzynarodowych wymian stypendialnych, pracownicy Wydziału, jak również miłośnicy języka polskiego spoza szeregów studenckich, m.in. dzieci Polonii słoweńskiej oraz Słoweńcy, którzy z różnych powodów, głównie sentymentalnych, pragnęli po prostu poznać ten język.

Polonistyka jako kierunek studiów istnieje w Lublanie od 2004 r. , kiedy to  utworzono Jednostkę Języków i Literatur Zachodniosłowiańskich (Enota za zahodnoslovanske jezike in književnosti) z trzema katedrami: Katedra Języka i Literatury Polskiej (Katedra za poljski jezik in književnost), Katedra Języka i Literatury Czeskiej (Katedra za češki jezik in književnost) i Katedra Języka i Literatury Słowackiej (Katedra za slovaški jezik in književnost). Wówczas to, dzięki decyzji  słoweńskiego ministra szkolnictwa wyższego, dla którego utworzenie polonistyki, bohemistyki, słowacystyki było sprawą narodowego priorytetu, w roku akademickim 2004/2005 na Wydziale Filozoficznym po raz pierwszy przeprowadzono nabór na te kierunki. Uroczyste otwarcie nowych katedr i nowych kierunków miało miejsce 7 października 2004 r. z udziałem byłego prezydenta Słowenii, ambasadorów Polski, Czech i Słowacji i znamienitych gości z uniwersytetów Europy Środkowej.

Od tej chwili polonistykę można studiować na Uniwersytecie w Lublanie w ramach studiów dwukierunkowych (od roku akademickiego 2009/2010 według nowych programów bolońskich). 

Odpowiadając na zapotrzebowanie studentów od roku akademickiego 2010/2011 utworzono jednoprzedmiotowy kierunek – studia zachodniosłowiańskie, w ramach którego za przedmiot studiów student może wybrać dwa języki zachodniosłowiańskie – możliwe są kombinacje: polski – czeski, czeski – polski, polski – słowacki, słowacki – polski, czeski – słowacki, słowacki – czeski), traktowane równorzędnie.

Polonistyka, wraz z bohemistyką i słowacystyką, funkcjonuje obecnie w ramach Jednostki Bohemistyki, Polonistyki i Słowacystyki (Enota za bohemistiko, polonistiko in slovakistiko) w Katedrze Języka i Literatury Polskiej (Katedra za poljski jezik in književnost). Jej studenci mają możliwość różnego rodzaju wyjazdów stypendialnych (semestralnych i rocznych) oraz udziału w szkołach letnich.

Lublańska polonistyka współpracuje z wieloma zagranicznymi uczelniami, w tym oczywiście polskimi  (z uniwersytetami: Warszawskim, Łódzkim, Wrocławskim, Śląskim, Jagiellońskim oraz  z Akademią Techniczno-Humanistyczną w Bielsku Białej ma podpisane umowy bilateralne).  Wieloletnie kontakty naukowe Wydziału Filozoficznego, do którego przynależy, z Uniwersytetem Jagiellońskim w Krakowie, Wydziałem Filozoficznym Uniwersytetu Karola w Pradze i Wydziałem Filozoficznym Uniwersytetu Komeńskiego w Bratysławie przyczyniły się do powstania projektu wspólnych dla czterech ww. uczelni programów studiów (Kvadriterala), który w przyszłości umożliwiać będzie studentom tych uniwersytetów otrzymanie wspólnego dyplomu.  Ponadto w ramach Kvadriterali lublańska Katedra Języka Polskiego i Literatury zainicjowała wspólny dla ww. uczelni magisterski program o nazwie  studia środkowoeuropejskie, którego została koordynatorem, a także zaproponowała powstanie wydawnictwa naukowego Pontes academici.   Zarówno te projekty, będący w trakcie realizacji, jak i otwarcie kierunku studiów zachodniosłowiańskich oraz polonistyczny program pedagogiczny (w ramach studiów II stopnia) stanowią ciekawą ofertę dydaktyczną lublańskiej polonistyki, skierowaną nie tylko do słoweńskiego, ale i słowiańskiego studenta.

Strona lublańskiej polonistyki: www.slavistika.net/polonistika/sloindex.html

Pracownicy Katedry Języka Polskiego i Literatury Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu w Lublanie:

- doc. dr Nikolaj Jež www.slavistika.net/polonistika/jez.html

- doc. dr Maria Wtorkowska www.slavistika.net/polonistika/wtorkowska.html

- dr Joanna Sławińska www.slavistika.net/polonistika/slawinska.html

- dr Maria Magdalena Nowakowska www.slavistika.net/polonistika/nowakowska.html

- Ana Žabkar Šalič www.slavistika.net/polonistika/zabkar.html

 



Instytut Filologii Polskiej
pl. Kopernika 11 45-040 Opole, Collegium Maius
tel. (48-77) 54-16-003  fax (48-77) 54-16-002
e-mail: kongres2012@uni.opole.pl

Sekretariat:
poniedziałek - piątek, godz. 9.30 - 13.30 pok. nr 203. (IIp)

dol